INFRASTRUKTURA
Drogi kolejowe - rzecz o torach, stajach i urządzeniach srk


Informacje które tu zawarłem są bardzo ogólne i służą podstawowemu rozeznaniu w poniższych tematach
1. klasyfikacja linii kolejowych (szerokości torów, liczba torów, obecność sieci trakcyjnej)
2. budowa toru kolejowego (rozdzaje mocowań, podkładów)
3. skrzyżowania torów kolejowych z drogami kołowymi (klasyfikacja i urządzenia na przejazdach)
4. kolejowe punkty eksploatacyjne (posterunki ruchu, stacje, przystanki osobowe
5. urządzenia sterowania ruchem kolejowym



powrót do góry strony
1. KLASYFIKACJA LINII KOLEJOWYCH

Do podstawowych kryteriów klasyfikacji linii kolejowych należą:

a) natężenie ruchu

- linie magistralne

- linie pierwszorzędne

- linie drugorzędne

- linie znaczenia miejscowego

b) szerokość toru - inaczej prześwit toru czyli odległość pomiędzy wewnętrznymi krawędziami główek szyn mierzona 14mm poniżej ich powierzchni tocznej
wyróżniamy:


- tor wąski - o szerokości poniżej 1435mm, tor wąski buduje się tam gdzie ze względu na małe natężenie ruchu tor, warunki terenowe, koszty tor normalny byłby nieekonomiczny
najczęściej spotykane szerokości torów wąskich to 1000mm, 785mm, 750mm, 600mm

- tor normalny - o szerokości dokładnie 1435mm, stosuje się na większości kolei świata, jest to szerokość uniwersalna

- tor szeroki - o szerokości powyżej 1435mm, stosuje się w wybranych krajach i jest pozostałością po dawnych podziałach politycznych, na przykład 1520mm w krajach dawnego związku radzieckiego, 1668 w Hiszpani i Portugalii, 1600 w Irlandii

b) rodzaj stosowanej trakcji

- linie zelektryfikowane

- linie niezelektryfikowane

c) liczba torów

- jednotorowe

- dwutorowe

- wielotorowe


powrót do góry strony
2. BUDOWA TORU KOLEJOWEGO


a) ogólny przekruj toru razem z budowlami ziemnymi
schemat co w torze siedzi


b) sposoby przytwierdzania szyn do podkładów

- przytwierdszenie typu K nazywane też klasycznym
przytwierdzenie typu K
1 - podkładka żebrowa     2 - przedkładka     4 - szyna     5 - wkręt     6 - śruba stopowa     7 - łapka     8 - nakretka     9 - żebro podkładki

- przytwierdzenie sprężyste typu SB
przytwierdzenie typu SB
źródło: Technologia Transportu Kolejowego

1 - przedkładka     2 - szyna     3 - wkładka izolacyjna     4 - łapka sprężysta     5 - kotwa     6 - podkład betonowy

c) rodzaje podkładów
- drewniane
Jest to najpopularniejszy i najdłuzej stosowany rodzaj podkładów. Podkłady drewniane cechuje duża sprężystość elastyczność, główną wadą tych podkładów jest mała trwałość. Podkłady drewniane produkuje się zarówno z drewna miękkiego (sosnowe - po zaimpregnowaniu trwałość wynosi do 20lat) jak i twardego (dębowego, bukowego - po zaimpregnowaniu trwałość wynosi 25lat). Do podstawowych czynników niszczących należą grzyby, woda, oraz zużycie mechaniczne.
- betonowe
Konieczność ochrony środowiska oraz względy ekonomiczne (wyższa trwałość) spowodowały iż obecnie najczęściej stosuje się podkłady betonowe. Główną ich zaletą jest trwałość (do 60lat), a wadą słaba elastyczność. Obecnie sotosuje się tzw. podkłady strunobetonowe, czyli robione ze spręzonego betonu w wtopionymi w beton prętami podwyższającymi ich trwaołość i sprężystość.

d) podkłady w praktyce
- jeden podkład ma długość średnio od 2300 do 2500 mm
- masa jednego podkładu wacha się między 250, a 350 kg
- przeciętnie na 1km toru przypada 1600 podkładów



powrót do góry strony
3. SKRZYŻOWANIA TORÓW KOLEJOWYCH Z DROGAMI KOŁOWYMI


a) skrzyżowania dwupoziomowe
= dają one największe bezpieczeństwo zarówno dla uzytkowników dróg kołowych jak i kolejowych
= skrzyzowania dwupoziomowe buduje się w postaci wiaduktów, jeżeli tory przebiegają górą mówimy o wiadukcie kolejowym, jeżeli górą przebiega droga kołowa to mówimy o wiadukcie drogowym
- linia kolejowa krzyzuje się z drogą szybkiego ruchu, autostradą lub drogą krajową wyższej kategorii
- na linii kolejowej zamierza się prowadzić ruch z prędkością powyżej 160km/h
- droga przecina tory na terenie stacji pomiędzy semaforami wjazdowymi (tu spotyka się wyjątki)
- linia kolejowa krzyzuje się z drogą gminną lub wyższej kategorii, łączny czas zamknięcia rogatek byłby większy niż 12 godzin na dobę, a dodatkowo warunki terenowe powodują że jest to uzasadnione pod względem ekonomicznym
= obowiązkowo stosuje się skrzyżowania dwupoziomowe gdy takie skrzyzowanie spełnia co najmniej jeden z poniższych przypadków:

b) skrzyżowania jednopoziomowe
= dzieli się je na poszczególne kategiorie
- kategoria A - przejazdy wyposażone w rogatki
- kategoria B - przejazdy wyposażone w samoczynna sygnalizację świtlną i półrogatki
- kategoria C - przejazdy wyposażone w samoczynna sygnalizację świetlną
- kategoria D - przejazdy jedynie z krzyżem Św. Andrzeja bez żsdnych urządzeń
- kategoria E - przejścia dla pieszych
- kategoria F - przejazdy uzytku niepublicznego
= Urządzenia zabezpieczjące przejazd kolejowy mogą być obsługiwane przez pracownika (dróżnika przejazdowego) jak mogą być uruchamiane samoczynnie (samoczynna sygnalizacja przejazdowa) poprze odzisaływnie taboru na odpowiedznio umieszczone czujniki. Przejazdy sterowane ręcznie wyposażone są w rogatki i sygnalizotory świetlne podające podczas zamknięcia rogatek pulsujący sygnał czerwony. Na przejazdach wyposażonych w SSP wykorzysrtuje się wyłącznie sygnalizotry, lub sygnalizatory z półrogatkami które zamykają tylko prawą połowę drogi.


powrót do góry strony
4. KOLEJOWE PUNKTY EKSPLOATACYJNE


a) Kolejowe punkty eksploatacyjne można podzielić na dwie podstawowe katogorie, są to posterunki ruchu i punkty hadnlowe.
= Posterunki ruchu jak sama ich nazwa wskazuje prowadzeniem ruchu pociągów. Podstawowe znaczenie mają posterunki następcze gdyż one biorą udział w regulowaniu następstwa pociągów (tzn. może wyprawić pociąg gdy szlak jest wolny), dzielimy je na posterunki zapowiadawcze, odstępowe i bocznicowe.
- Posterunkiem zapowiadawczym nazywamy taki który oprócz regulowania następstwa pociągów może także zmieniać ich kolejność. Psterunkami zapowiadawczymi są posterunki odgałęźne i stacje. Stacja to posterunek zapowidawczy który jest przystosowany do wyprawiania pociągów rozpoczynających bieg i przyjmowania kończących bieg, szczególmnhym rodzajem stacji jest mijanka której układ torowy daje możliwość tylko krzyżowania się i wyprzedzania pociągów. Posterunki odgałęźne urządzane są w miejscach odgałęziania się szlaku, nie ma tu możliwości wyprzedzania ani krzyżowania pociągów.
- Posterunki biorące mniejszy udział w prowadzeniu ruchu to post. osłonne i pomocnicze. Posterunek osłonny słuzy tylko do osłaniania takich miejsc jak skrzyżowania dwóch linii kolejowych w poziomie, splot torów szlakowych. Posterunki pomocnicze urządza się w miejscach odgałęzienia się bocznicy szlakowej, taki posterunek nie bierze udziału w prowadzeniu ruchu na szlaku.
b) Punkty handlowe służą do nadawania przesyłek towarowych i/lub odprawy podróżnych. Punkty eksploatacyjne mogą być otwarte zarówno pood względem techicznym jak i handlowym. Są na sieci punkty handlowe zamknięte pod względem technicznym, lecz otwarte pod względem handlowym (stacje handlowe, przystanki osobowe), są także zamknięte pod względem handlowym lecz otwarte pod względem technicznym (stacje techniczne). Do punktów handlowych możemy zaliczyć miedzy innymi przystanki osbowe, stacje handlowe, ładownie, bocznice.
c) Alfabetyczny spis skrótów nazw posterunków ruchu i punktów handlowych wg służbowego rozkładu jazdy pociągów
- bsz - bocznica szlakowa
- gt - grupa torów
- l - ładownia
- lpo - ładownia z przystankiem osobowym
- m - mijanka
- mijanka z ładownią i przystankiem osobowym
- mijanka z przystankiem osobowym
- ndpo - nastawnia dysponująca z przystankierm osobowym
- nwgt - nastawnia wykonawcza i grupa torów
- odlp - posteruenk odstępowy z ładownią i przystankiem osobowym
- odst - posterunek odstępowy
- pbsp - posterunek bocznicowy szlakowy z przystankiem osobowym
- pbsz - posterunek bocznicowy szlakowy
- pglp - posterunek odgałęźny z ładownią i przystankiem osobowym
- po - przystanek osobowy
- podg - posterunek odgałęźny
- pods - posterunek odstępowy
- pogm - posteruenk odgałęźny z mijanką
- pogp - posterunek odgąłęźny z przystankiem osobowym
- pogt - przystanek osobwy i grupa torów towarowych
- pprj - pomocniczy punkt rozładunkowy
- posl - posterunek osłonny
- ps - przystanek służbowy
- pzs - punkt zdalnie sterowany
- sth - stacja handlowa
- sthp - stacja handlowa z przystankiem osobowym
- stth - stacja techniczna
- pp - punkt przeładunkowy
- pst - obiekt kolei obcych



powrót do góry strony
5. URZĄDZENIA STEROWANIA RUCHEM KOLEJOWYM


> W skład urządzen sterowania ruchem wchodzą urządzenia nastawcze (nastawianie zwrotnic), urządzenia sygnalizacyjne (semafory) i inne które łączą uzależniają syganlizację od nastawczych, a także pomagają sterować pozostałymi urządzeniami.
a) Urządzenia nastawcze, wyróżniamy kilka podstawowych typów
- urządzenia tzw. kluczowe - Obsługa tych urządzeń odbywa się w terenie, nastawniczy/dyżurny aby przełożyć zwrotnicę musi włożyć do odpowiedzniego zamka klucz, a nastepnie przełozyć dźwignię z obciąznikiem. Urządzenia te spotyka się na posterunkach o małym natężeniu rychu.
- urządzenia mechaniczne scentralizowane - Obsługa tych urządzeń odbywa się z nastawni, nastawniczy/dyżurny przekłada dźwignię która połączona jest systemem pedni z układem zwrotnicy. Obsługa tego rodzaju urządzeń wymaga dość duzo wysiłku.
- urządzenia przekaźnikowe - Obsługa tych urządzeń jest bardzo prosta, nastawniczy/dyzurny ma przed sobą pulpit ze schematem układu torowego, zwrotnice przestawia się przyciskając odpowiednie przyciski.
b) Urządzenia sygnalizacyjne
- semafory kształtowe - Sygnały dzienne na semaforach kształtowych podawane są poprzez odpowiednie ustawienie ramion semafora. Sygnały nocne są wyświtlane poprzez przesunięcie się przed latarnię szybki w odpowiednim kolorze.
- semafory świetlne - Jest obecnie w Polsce najbardziej rozpowszechniony rodzaj semaforów gdyż nie posiadają one części mechanicznych przez co są łatwiejsze w obsłudze. Sygnały podawane są przez odpowiedni układ kolorów świateł wyświetlanych przez semafor.


powrót do góry strony